Anh Vũ loài cá tiến vua có hình dáng kỳ dị. Dòng cá Anh Vũ là loài cá chỉ xuất hiện ở một vài vùng sông nước của Việt Nam và Trung Quốc. Chính vì vậy, loài cá này còn khá mới mẻ với nhiều người. 

Cá Anh Vũ được xem là loài có hương vị thịt thơm ngon và đậm đà nhất trong tất cả các loại cá sinh sống ở trong môi trường nước ngọt. Loài cá này xưa kia chỉ được đem đi tiến vua, người bình thường không bao giờ được ăn.

Ngày nay, những chú cá Anh Vũ cũng chỉ dành cho những người có tiền bởi chú có giá thành tương đối cao. Với giá thành tương đối cao, để tránh nhầm lẫn cá Anh Vũ với các dòng cá khác, các bạn nên tìm hiểu thật kỹ đặc điểm, nguồn gốc… cá Anh Vũ.

Nguồn gốc của cá Anh Vũ

Theo như một vài truyền thuyết về cá Anh Vũ, cá Anh Vũ xuất hiện ở Việt Nam từ khoảng hơn 2000 năm trước công nguyên.

Đến đời Hùng Vương thứ 3 (khoảng thế kỉ XIV), một ngư dân đã bắt được cá Anh Vũ tại khu vực sông Lô. Lúc bấy giờ, loài cá Anh Vũ vẫn còn khá xa lạ nên đã mang đến dâng vua. Khi thưởng thức, vua cảm nhận được vị ngọt đậm khác hẳn với những loài cá khác, ăn xong cảm thấy cơ thể cảm thấy thoải mái và đầu óc minh mẫn hơn. Từ đây, vua cho đây là loài cá quý hiếm và truyền chỉ cho người dân nếu bắt được phải đem tiến vua.

Đặc điểm cá Anh Vũ

Cá Anh Vũ có tên tiếng Anh là Semilabeo notabilis chúng được xếp vào cùng với họ cá chép.

Cá Anh Vũ có phần thân tương đối tròn, dày và có xu hướng thuôn dài về phía đuôi. Phần thân lưng của cá Anh Vũ có màu xám tro, phần bụng dưới của chúng có màu vàng nhạt. Cá Anh Vũ có phần miệng vô cùng đặc biệt – trông giống với mõm lợn. Phần miệng dưới của cá có rạch ngang, phần môi dưới mở rộng hình tam giác có rất nhiều gai thịt tròn nổi.

Nguyên nhân miệng cá có đặc điểm cấu tạo lạ lùng như vậy là do tập tính tìm kiếm thức ăn và môi trường sống của chúng. Phần vây ngực, vây bụng và vây hậu môn tương đối dài và có màu ánh vàng. Riêng phần vây lưng của cá Anh Vũ có màu xám xanh. 

Cá Anh Vũ khi trưởng thành có chiều dài và cân nặng gần giống với những chú cá chép. Thông thường, một chú cá Anh Vũ trưởng thành sẽ có chiều dài dao động trong khoảng 31 – 67cm, cân nặng có thể lên đến 5 – 15kg.

Ở cá anh vũ, ngon nhất là khối sụn môi. Khối sụn môi làm cho cá anh vũ có phần mồm y như cái mõm lợn. Chính vì vậy, ngư dân ở bến Cát, Việt Trì, Phú Thị thường gọi tránh là cá mõm lợn. Do bám vào vách đá để gặm ăn rong rêu ở lòng sông, nên môi chúng trở nên như vậy. Thậm chí, lúc ngủ chũng cũng dùng môi để bám trụ vào đá. 

Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa

Miệng cá anh vũ xịn phải trề ra, xung quanh miệng có vòi hút giống như pít tông để bám vào đá ăn rêu.

Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa
Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa

Đặc biệt, môi dưới và mũi trước của cá anh vũ xịn nhìn rất rõ nét, màu hồng nhạt, có nốt chấm chấm.

Cá anh vũ được chia làm 3 loại:

Cá anh vũ Phú Thọ không to như cá anh vũ Tây Nguyên, nhưng khi nhìn miệng nó thì thấy rõ đặc trưng của loài cá quý này.

Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa

Cá anh vũ không có râu. Mình cá có 12 hàng vảy xếp đều nhau từ bụng lên lưng vây. Cá lớn có vây ảnh đỏ, khi còn bé thì vây ánh vàng đồng. Giá cá anh vũ còn sống loại 2-7 lạng/con là 2,7 triệu đồng/kg.

Cá anh vũ Tây Nguyên

Hình dáng, số hàng vảy, đuôi và thân người, cấu trúc vây, màu sắc vảy, tỷ lệ đầu và mõm cá... giống hệt cá anh vũ Phú Thọ. Tuy nhiên, điều đặc biệt là do cá anh vũ Tây Nguyên sống trong điều kiện môi trường nhiều thức ăn, rong rêu nhiều hơn,... nên trọng lượng lớn vào loại khủng. Cá anh vũ có thể nặng trên 10-15 kg/con. Thịt trắng, loại cá tiến vua này thơm ngon hơn bất kỳ loại cá nào.

Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa

Hiện giá bán anh vũ thường cấp đông 810.000-1,35 triệu đồng/kg và giá cá sống là 1,5-1,8 triệu đồng/kg.

Cá anh vũ đầu vàng

Cá anh vũ đầu vàng, hay có tên gọi khác là hoàng anh vũ - cũng là một giống cá anh vũ nhưng khác hoàn toàn hai loại cá trên. Cấu trúc mỏ và miệng khác hẳn, nhất là khi cá anh vũ đầu vàng có khối u trên đầu giống như các La Hán và cũng không hề có môi dưới - cấu trúc miệng khá giống như cá dầm xanh tại các con sông của miền Bắc. Cá anh vũ đầu vàng có giá 2,25 triệu đồng/kg.

Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa
Cá anh vũ đầu vàng

Hiện nay, mọi người thường nhầm lẫn cá anh vũ với hai loại cá, đó là cá dầm xanh và cá éc.

Dầm xanh cũng là một loại cá quý hiếm, thuộc “ngũ thủy hà quý” (5 loại cá sông quý hiếm) nhưng vẫn xếp sau cá anh vũ một bậc, không quý bằng cá anh vũ.

Đây là một con cá thuộc họ dầm xanh, không có môi dưới để bám đá ăn rêu, nhưng khá lạ bởi dầm xanh mà vây lại ánh màu vàng.

Giả cá anh vũ tiến vua, dân lắm tiền dễ bị lừa

Hình ảnh so sánh cụ thể giữa cá anh vũ xịn và cá dầm xanh sống trong cùng điều kiện môi trường nước.

Cá éc, thuộc chi cá chép và cũng thuộc họ cá anh vũ (không phải cá anh vũ). Rất nhiều người tiêu dùng đang bị nhầm lẫn do không thể phân biệt được. Cá éc khác cá anh vũ là có 2 đôi râu, trong khi đó cá anh vũ thì không hề có râu.

Giá cá éc tầm 180.000-200.000 đồng/kg, ra đến Hà Nội có giá khoảng 300.000 đồng. Tuy nhiên, nhiều người đang phải mua với giá chát hơn 1 triệu đồng/kg do tưởng đó là cá anh vũ.

Con cá éc đực, có 2 cái râu trên mũi rất rõ, bề ngoài thì khá giống cá anh vũ, nhưng xem kỹ là có thể phân biệt được đây không phải cá anh vũ đầu vàng.Miệng dưới của cá éc không hề có lớp màng của môi dưới tạo ma sát bám vào đá ăn rêu.

Cá Anh Vũ sống ở đâu?

Cá Anh Vũ được tìm thấy ở các khu vực thượng lưu của các con sông ở Việt Nam và Trung Quốc. Chúng chỉ sinh sống tại những nơi có môi trường nước sạch như các khu vực sâu có nước chảy mạnh và dưới đáy có đá. Tại Việt Nam chúng sinh sống chủ yếu ở khu vực sông Hồng, sông Kỳ Cùng và sông Lam thuộc các tỉnh Yên Bái, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hòa Bình và Nghệ An. Ở Trung Quốc, cá Anh Vũ thường sống ở khu vực sông Kim Sa và sông Châu Giang thuộc tỉnh Tứ Xuyên và Quảng Đông.

Thức ăn và tập tính sinh sản của cá Anh Vũ?

Thức ăn: Cá Anh Vũ thuộc họ cá chép nhưng thức ăn của chúng hoàn toàn khác. Cá Anh Vũ thường chỉ ăn các loại tảo (tảo lục và tảo khuê) cùng các loại sinh vật phù du không có xương sống.

Sinh sản: một chú cá Anh Vũ bắt đầu kỳ sinh sản đầu tiên của chúng là khi được 1 – 2 năm tuổi. Mùa sinh sản và đẻ trứng của cá Anh Vũ vào khoảng tháng 2 – 4 hàng năm. Chúng sẽ đẻ trứng vào các ổ được tạo trong các hang đá ở khu vực đáy sông.

3. Cá Anh Vũ nấu món gì ngon?

Cá Anh Vũ là một loài cá nước ngọt không chỉ thơm ngon mà còn vô cùng bổ dưỡng. Thịt cá Anh Vũ có tác dụng rất tốt trong việc chữa bệnh táo bón, nóng trong người và bồi bổ thận. Dưới đây chúng tôi sẽ giới thiệu cho các bạn món ăn vô cùng đặc sắc được chế biến từ cá Anh Vũ – Chả cá Anh Vũ.

Chả cá Anh Vũ

Để có thể chế biến được món chả cá Anh Vũ thơm ngon chắc chắn không thể thiếu cá Anh Vũ phi lê (lọc hết toàn bộ xương), giềng  giã nhỏ, hành củ tươi, rau thìa là, nước mẻ, mắm tôm, đường và bột nghệ.

Cá Anh Vũ trong khi rửa sạch nên ướp cùng với chút muối để giảm bớt đi mùi tanh, sau đó rửa lại với nước trắng và để ráo nước. Cá sau khi ráo nước nên cắt thành từng miếng vừa ăn rồi ướp cùng với các loại gia vị (trừ phần hành củ tươi và lá thìa lá) trong khoảng 1 tiếng để cho cá ngấm đều gia vị.

cá anh vũ sống ở đâu

Khi cá thấm đều gia vị thì các bạn cho cá đem đi nướng trên bếp than hoa (Khi nướng nên quét thêm lớp dầu ăn để tránh cho cá không bị khô). Khi cá nướng xong, nên đảo cá trong chảo mỡ rồi cho thêm hành và thìa là sẽ thơm và đẹp mắt hơn. Khi thưởng thức chả cá nên ăn kèm cùng với bún, nước chấm chua ngọt và rau sống.